PEDİATRİK REHABİLİTASYON (SEREBRAL PALSİ VS.)

3822

Türkiye’de çocuk nüfus: %38.3

  1. Sinir sistemi gelişiminde hiyerarşik bir düzen vardır:
    • Basitten karmaşığa doğru

    (örnek:önce heceleme, sonra konuşmayı öğrenme)

    • Genelden spesifiğe doğru

    (örnek:önce ulnar, sonra tüm elle yakalama ve en sonunda radyal yakalama yetisinin gelişmesi)

    • Baştan ayaklara doğru (sefalokaudal)

    (örnek:ilk aylarda ense kas sinirlerinin gelişimi ile başını dik tutmayı öğrenme, sonra sırasıyla oturmayı ve yürümeyi öğrenme)

    • Merkezden uçlara doğru (proksimalden distale)

    (örnek:objeyi yakalamak için önce kolunu, sonra ellerini kullanmayı öğrenme) ,

                                                                                                                              12 ay
    SEREBRAL PALSİ

    Bebeğin anne karnında, doğum sırasında, doğumdan hemen sonraki aylarda beyninde oluşan kalıcı hasara bağlı görülen bir dizi semptomu (motor becerilerin kısıtlanması, konuşma ve öğrenme bozukları ve diğer bozukluklar gibi) açıklamak için kullanılan genel bir terim.
    Risk Faktörleri

    • Genel:
      • Gestasyonel yaşın < 32 hf
      • Doğum ağrılığının <2500 gr
    • Maternal nedenler:
      • Mental retardasyon
      • Epilepsi
      • Hipertiroidi
      • 2 veya daha fazla ölü doğum
      • Motor defisitli kardeş
    • Hamilelik boyunca:
    • İkiz gebelik
    • Fetal büyümede gerilik
    • İdrar protein atılımında artış
    • Düşük plesantal ağırlık
    • Fetal faktörler:
    • Fetal malformasyonlar
    • Fetal bradikardi
    • Neonatal nöbet

    Sınıflama (1)
    Tonus anormalliklerine göre
    – Spastik
    – Diskinetik
    -Atetoid
    -Koreiform-Distal
    -Ataksik
    – Hipotonik
    – Mikst

     

    Tutulan vücut kısmına göre 
    – Dipleji
    – Kuadripleji
    – Triplej
    – Hemipleji


  2. Yenidoğan döneminde SP’den kuşkulandıran bulgular:
    – Risk faktörlerinin varlığı
    – Konvülziyon
    – Mikro/makrosefali, hidrosefali
    – Hipertoni/hipotoni
    – Gelişimsel reflekslerin

        • Alınamaması
        • Asimetrik alınması
        • Zamanında kaybolmaması

     

  3. Muayene Planı
    Nörolojik Muayene
  • Mental durum
  • Görme – işitme – konuşma
  • Kas gücü ve istemli kas kontrolü
  • Refleksler
  • Kas tonusu
  • İstemsiz hareketler

Ortopedik muayene

  • Eklem hareket açıklığı
  • Deformite ve kontraktür
  • Denge
  • Otururken, ayakta ve yürürken postür

Fonksiyonel Muayene

  •             Oturma
  •             Yürüme
  •             El becerisi

Normal bir çocukta primitif reflekslerin başlangıç ve kaybolma zamanı

  • Refleks                       Başlama zamanı          Kaybolma zamanı
  • Moro                             Doğumda                        4- 6. ayda
  • Palmar kavrama           Doğumda                        4- 6. ayda
  • Plantar kavrama           Doğumda                        9-10. ayda
  • Tonik boyun R                3-4. ayda                         5. ayda
  • Landau refleksi             3. ayda                             24. ayda
  • Paraşüt cevabı              7. Ayda                      Devam eder.

Fonksiyonel Muayene

  • Oturma muayenesi
  • Yürüme muayenesi
  • Ambulasyon kapasitesinin sınıflanması
  • Yürüme analizi

SP’ de Patolojik Yürüme

  • Sıçrama yürüyüşü      ( jump knee gait )
  • Bükük diz yürüyüşü    ( crouch gait )
  • Tutuk diz yürüyüşü     ( stiff knee gait )
  • Makaslama yürüyüşü   ( scissoring gait )

 


Kalça İnstabilitesi

    


Fizyoterapi

  • Konvansiyonel Egzersiz Programları
  • Nörofasilitasyon Teknikleri
  • Fonksiyonel Terapi

Rehabilitasyon

  • Fizyoterapi
  • İş ve Uğraşı Terapisi
  • Konuşma ve İşitme Terapisi
  • Görme Rehabilitasyonu
  • Disfaji Rehabilitasyonu
  • Ağız ve Diş Sorunları

Konvansiyonel Egzersiz Programları
1. Eklem hareket açıklığına yönelik aktif ve pasif egzersizler,
2. Germe,
3. Güçlendirici egzersiz programları,
4. Kardiyovasküler kapasiteyi arttırıcı egzersiz programlarından oluşur .


Nörofasilitasyon Yöntemleri

  • MSS’ ne gönderilen duysal uyarılar refleks olarak motor yanıt oluşturur. SP’ de bu tekniklerinin tümü aynı prensibe dayanan ancak farklı uyarı pozisyon ve modaliteleri uygulayan terapilerdir.
  • Tüm tekniklerin genel amacı:
    • kas tonusunu normalleştirmek,
    • gövdede ileri denge reaksiyonlarını geliştirmek  normal hareket paternlerini fasilite etmek

Fonksiyonel Terapi

  • Çocuk ve aile için öncelikler belirlenir.
  • Aktiviteler çocuğun yaşadığı doğal  ortamda,
  •    tekrarlayıcı olarak yaptırılır.
  • Motor yeteneği öğrenmeyi kuvvetlendirir.
  • Çocuk aktif rol alır.

Aktif  motor öğrenme > pasif motor öğrenme

Therapy must be functional and fun !”
D. Werner

 

Cihazlama

  • KAFO-metal barlı AFO kullanılmaz
  • Plastik AFO’ların varyasyonları ile biyomekanik kontrol sağlanır, mümkün olan en küçük cihaz kullanılır.
  • Yürüyemeyecek çocuklarda bile MUTLAKA mobilizasyon sağlanmalıdır.

 

 


——————————————————————————————————————–

 

Diğer Sporlar

 

Jüvenil Artritler

Tanı

  • 16 yaşından önce başlayan,
  • En az üç aydır devam eden,
  • Eklem tutulumları ile devam eden,
  • Diğer olası nedenlerin ekarte edildiği…

 

Sınıflama

  • Posiartiküler:
    • %40-60,
    • Hafif seyirli
    • Dörtden az eklem tutulumu
    • Özellikle diz, dirsek, el ve ayak bilekleri
    • Göz tutulumu en büyük risk

    • %40,
    • Daha çok kızlarda
    • Dörtden fazla eklem tutulumu
    • Özellikle el ve ayak küçük eklemleri
    • Kalça ve/veya omurga tutulumu %50
  • Sistemik başlangıçlı tip-Still hastalığı
    • %10-20
    • Kız=Erkek
    • Genelde 5-10 yaş arası başlar
    • Sıklıkla eklem tutulumu ile başlamaz
    • Ateş, iştahsızlık, kilo kaybı, LAP, anemi…
    • Bilekler tutulur
  • Sistemik başlangıçlı tip-Still hastalığı
    • %10-20
    • Kız=Erkek
    • Genelde 5-10 yaş arası başlar
    • Sıklıkla eklem tutulumu ile başlamaz
    • Ateş, iştahsızlık, kilo kaybı, LAP, anemi…
    • Bilekler tutulur
  •  Spondilartropati
    • 8 yaşından sonra erkeklerde
    • Diz ve ayak bileği başlangıçlı,
    • Kalça ve lomber bölge tutulabilir
    • Göz tutulumu hafif, sekel kalmaz

  • Psoriatik artrit
    • Cilt/Tırnak lezyonu mevcut
    • 4’den az eklem tutulur
    • Kalça, bel ve parmak tutulumları sık

Juvenile Kronik Artrit Rehabilitasyonu

  • Temel hedef çocuğun fonksiyonel kapasitesini ve otonomisini korumaktır
  •  Kontraktürler
  •  Kas zayıflıkları
  •  Osteoporoz sonucunda ortaya çıkan disabiliteyi önlemek, tedaviden daha kolay,ucuz ve ağrısız

Çocuğun İhtiyaçları Neler

  • Eklem harabiyetini ve ağrıyı             önlemek için medikal tedavi
  •  İyi postürde vücut istirahati
  •  Kas gücünü ve deformiteleri engellemek için egzersiz
  •  Mental, fiziksel ve sosyal aktiviteler
  •  Kontraktürleri engellemek ve hareketi kolaylaştırmak için gereğinde atel/alçı

Fizik tedavi modaliteleri

  • Sıcak
  •  Soğuk
  •  Masaj
  •  Elektriksel stimulasyon
  •  Ultrason
  •  Egzersiz

Sıcak

  • Eklem sertliğini azaltmak
  •  Eklem kapsülü, tendonlar ve skarlarda bulunan fibröz dokunun ekstabilitesini arttırmak
  •  Ağrıyı ve kas spazmını azaltmak için kullanılır
  •  Hedeflenen doku ısısı ( 40º- 45.5º C)
  •  Bu ısıya ulaşmak için geçen süre (3-30 dak)

Soğuk

  • İnflame eklemlerde, akut dönemde, vazokonstrüksiyon ve analjezik amaçla
  • Yan etkileri, soğuk duyarlılığı reaksiyonları
  • Soğuk ürtikeri, kriyoglobülinemi, Raynaud fenomeni
  • Uygulama 20 dakikadır, arkasından hiperemik reaksiyon
  • Ancak çocuklarda kullanımı, çocukların soğuğu sevmemeleri nedeniyle çok fazla değil

Masaj

  • Ağrıyı azaltması, ciltaltı dokularda yapışıklıkları düzeltmesidir
  • Sıcakla beraber ve genellikle germe öncesinde kullanılır
  • Field ve arkadaşları, çocuklara relaksasyon tedavisi olarak masajın verilmesini önermekte


Elektriksel stimulasyon

  • Kas atrofisi fazla olan, aktif egzersize yönlendirilemeyen çocuklarda ise kısa süreli   elektriksel stimulasyon yararlıdır

EGZERSİZ
Aktif dönemlerinde

  •  Su içi egzersizler
  •  Pozisyonlama
  •  Pasif hareket açıklığı egzersizleri
  •  İzometrik egzersizler önerilir
  • Aerobik kapasiteyi düzeltmek,
  •  Yürümeye katkıda bulunmak
  • Ağrı ve eklem şişliğini azaltmaya yönelik olarak orta şiddette ve 30 dakika/gün süreli olmalıdır

Pozisyonlama

Eğlenceli Egzersiz Programı

Hastayı egzersizle ilgili eğitmek önemli

Kontraktür Gelişimini Önlemek