Nonartiküler romatizma hastalıkları:

  • Kas: Miyofasiyal ağrı sendromu
  • Tendon: Rotator kaf tendiniti, lateral epikondilit, medial epikondilit, aşil tendiniti
  • Sinir: Karpal tünel sendromu, ulnar oluk sendromu, meraljia parestetika, tarsal tünel sendromu
  • Damar: Torasik outlet sendromu
  • Bursa: Subakromial bursit, olekranon bursiti, trokenterik bursit, prepatellar bursit, pes anserinus bursiti, retrokalkaneal bursit

Tendon Yaralanmalarının Sınıflandırılması:

  • Paratenonit / tenosinovit (Paratenonun inflamasyonu): Ağrı, şişlik ve lokal hassasiyet
  • Tendinit (Tendon travması + inflamasyon): Akut, subakut veya kronik
  • Tendinoz: Kronik tendinit zemininde dejenerasyon ve atrofi
  • Kısmi / Tam rüptür: Kronik inflamasyon ve tendinoz zemininde akut İnflamasyon

Tendon Yaralanmalarında Fonksiyonel Sınıflandırma:

  • Evre 1: Egzersiz sonrası çok hafif ağrı. 24 saatte iyileşme
  • Evre 2: Egzersiz sonrası aktiviteyi etkilemeyen hafif ağrı
  • Evre 3: Aktiviteleri etkileyen ağrı
  • Evre 4: Günlük yaşam aktivitelerini olumsuz etkileyen ağrı
  • Evre 5: Uyku bozukluğuna yol açan sürekli istirahat ağrısı

Sık Görülen Tendon Yaralanmaları:

TENDON AKTİVİTE / SPOR YARALANMA SINIFLAMASI
Aşil Koşma Aşil paratenoiti,rüptür
Posterior tibial Koşma Posterior tibialis tendiniti
Patella Basketbol-voleybol Patellar tendinit,rüptür
Abd.pol.longus Bisiklet Dequervain tenosinoviti
Ext.pol.brevis Ext.car.rad.brevis Tenis Lateral epikondilit
Bilek flexorleri Golf-tenis Medial epikondilit
M.supraspinatus Yüzme-beyzbol Supraspinatus tendiniti
Rotator manşon Ağırlık kaldırma İmpingement sendromu,rüptür
M.biceps brachii Yüzme-beyzbol Biseps tendiniti

Sıkışma sendromu:

Klinik:

  • Omuz ağrısı
  • Kol hareketleri ile ağrının artması
  • Lokal hassasiyet
  • Kas zafiyeti
  • İleri dönemlerde omuz hareketlerinin kısıtlanması

Tanı:

  • Kollarını rahatça yanında tutmak
  • Gece yan yatabilmek
  • Çatal bıçak kullanabilmek
  • Giyinip soyunabilmek
  • Saçlarını rahat tarayabilmek
  • Yüksek rafa uzanabilmek
  • Yükseğe ağır bir şey koyabilmek

Tedavi:

  • Semptomatik: Analjezikler, analjezik fizik tedavi yöntemleri
  • İnflamasyona yönelik: SOAİİ’ lar, soğuk uygulama, istirahat

Lateral epikondilit:

  • El bileği dorsifleksörlerinin yapıştığı lateral epikondilde ortaya çıkan, devamlı zorlanma ile bağlantılı inflamasyon
  • El bileğinin dorsifleksiyonda dirence karşı çalıştığı durumlarda görülür.
  • Lateral epikondil palpasyonla hassastır, dirence karşı el bileği dorsifleksiyonu ağrı oluşturur.

Lateral epikondilitte egzersiz

L / M Epikondilitte enjeksiyon:

Medial epikondilit:

  • El bileği palmar fleksörlerinin yapıştığı medial epikondilin devamlı zorlanması
  • Aşırı yük taşımak ve el bileğini palmar fleksiyonda tutan hareketler
  • Golfçülerde sık
  • 9-15 yaş arası erkek çocuklarda sık

Aşil tendiniti:

  • Gastroknemius- soleus kasının eksantrik kasılması sırasında (zorlu itme, yokuş yukarıya koşma) tendonun 2-6 cm. proksimalinde avasküler bölgede oluşur,
  • Paratendinit, tendinit veya tendon rüptürü şeklindedir.
  • Ani, şiddetli bir ağrı ile ortaya çıkar,
  • Total rüptür, belirgin fonksiyon kaybına yol açacağı için cerrahi onarım gerektirir,
  • Kısmi rüptür ve inflamasyonda istirahat, atelleme ve antiinflamatuar tedavi yeterlidir.

Karpal tünel sendromu:

  • N. Medianus’un karpal tünel içinde sıkışması,
  • Tünelin tavanını lig. carpi transversum, tabanını el bileği kemikleri oluşturur.
  • İçinden parmakların yüzeyel ve derin fleksörleri, n.medianus geçer.

Karpal tünel sendromu etyolojisi:

  • Genelde idiopatik- postmenapozal kadınlarda,
  • Gebelik,
  • Tekrarlayan travmalar- daktilo kullanımı, ev hanımları, müzisyenler
  • Hipotiroidi, RA, kristal artropatileri,

Karpal tünel sendromu semptomatolojisi:

  • İlk 3.5 parmakta uyuşma, ağrı
  • Ağrı gece fazla, uykudan uyandırır- “tingling arazı”
  • Opponens pollisis ve abduktor pollisis brevis kaslarında güçsüzlük- tenar atrofi
  • Tinnel testi, Phalen testi (+)

Tinnel testi:

  • Median sinirin el bileği üzerinden perküsyonu ile parmaklarda paretezi gelişmesi testin pozitif olduğunu gösterir.Spesifetisi %44,yalancı pozitiflik %6 dır.

Phalen testi (+):

  • El bileğinin 60 saniye süreyle maksimal fleksiyonda tutulması ile parmaklarda parestezi gelişmesi testin pozitif olduğunu gösterir.Spesifitesi %80 dir.

Median sinir kompresyon testi:

  • Karpal tünel proksimaline 15-120 saniye bası uygulanması sonucu  parmaklarda parestezi gelişmesi testin pozitif olduğunu gösterir.

Karpal tünel sendromunda tedavi:

  • Konservatif tedavi – Antienflamatuar
  • Atelleme
  • Fizik tedavi- koruma
  • Enjeksiyon
  • Cerrahi tedavi

Ulnar oluk sendromu
N. ulnaris, dirsek de kubital tünelde, el bileğinde Guyon kanalında sıkışabilir.

 Kubital tünel sendromu:

  • Dirsek iç kısmında, kaslar ve tendonlarla beraber n.ulnaris geçer.
  • Sıkışmasında elin hipotenar bölgesinde atrofi, son bir buçuk parmakta ağrı ve hipoestezi görülür.
  • Etyolojide, uzun süre araba kullanmak, devamlı uzanma, kaldırma ve çekme gerektiren işler rol alır.

Kubital tünel sendromunun semptomatolojisi:

  • Elin dış kısmı ve 1.5 parmakta uyuşma
  • Kavramada azalma
  • Hipotenar atrofi
  • Tinel bulgusu (+)
  • Kesin tanı EMG, sinir ileti çalışması

Kubital tünel sendromunda tedavi:

  • Koruma,tekrarlayan travmaları önlemek
  • Antienflamatuar
  • İstirahat ateli
  • Geçmeyen semptomatolojide cerrahi

Meraljia parestetika:

  • N. Cutaneus femoralis lateralis’in spina iliaca anterior superior aşağısında lig. inguinale tarafından sıkıştırılması.
  • Şişmanlama, gebelik, dar kıyafetler, devamlı ağır taşıma kolaylaştırır.
  • Uyluk dış yan yüzü, bazen gluteuslarda duyu kaybı olur.
  • Tanı lidokain enjeksiyonu ile konulur.

Tarsal tünel sendromu

  • N.tibialis posterior’un , a. tibialis posterior, m.fleksör hallucis longus, m. digitorum longus ve m. tibialis posterior’un geçtiği kanalda sıkışması,
  • Fleksör retinakulum’un travmalarla kalınlaşması, ayakta valgus deformitesi, arka tibial kompartmanda tendon kılıfı inflamasyonu nedenlerdir.

 Tarsal tünel sendromu:

  • Özellikle gece ortaya çıkan ayak tabanı ağrı ve parestezileri
  • Ayak bileği iç yanına basınç veya zorlu pronasyon semptomları uyarır.
  • Lokal submalleolar şişlik olabilir.

Subakromial bursit:

  • Omuz bölgesinde hareket eden kısımlar arasındaki sürtünmeyi en aza indirmek için stratejik olarak yerleşen, sinovyal dokularla kaplanmış, ince duvarlı, kapalı kese biçiminde birçok bursa bulunur.
  • En büyük ve en sabiti subakromial bursa olup yukarıda deltoid ve teres majör kasları ve aşağıda rotator kılıf arasında lokalizedir.
  • Diğer bursalar subskapullar ve subkorakoid bursalardır.
  • Primer olarak bursayı tutabilen sistemik artrit dışında omuz bölgesi bursitleri genellikle rotator kılıfta travmatik,dejeneratif veya kalsifik hastalığa sekonder olarak gelişirler.
  • Subakromial bursa büyük boyutta oluşu ve anatomik pozisyonu nedeni ile en fazla tutulan bursadır.

Klinik:

  • Bursanın subdeltoid ekstansiyonu nedeniyle 1/3 yukarısında distale doğru ağrı ve duyarlılık yayılabilir.
  • Aktif ve pasif abduksiyon genellikle azalmıştır, aktif hareket sınırlıdır.
  • Bu olasılıkla abduktor kasların kontraksiyonunun bursa üzerine eklediği yük nedeniyledir.

Tedavi:

Konservatif tedavi izlencesi;

  • İstirahat:Akut ağrılı dönem sırasında ekstremitenin sınırlı kullanımı. Semptomlar “hiperakut” ise bir askı, olabildiği kadar erkensarkaç “Codman” egzersizleri.
  • Ağrı kontrolü: Basit aneljezikler ve NSAİİ’lar, daha ciddi olgularda narkotik analjezikler, lokal veya sistemik steroidler

Fiziksel tedavi;

  • Sıcak, soğuk veya kontrast banyolar
  • Uygunsa ultrason
  • Egzersiz
  • Altta yatan olayın tedavisi
  • Psikolojik destek ve yardım
  • Olayı alevlendirici aktivitelerden kaçınma eğitimi

Trokanterik bursit:

  • Kalça bölgesinde en sık ağrıya yol açan nedenlerdendir.
  • Eksternal rotasyon veya abduksiyon ile ağrı ortaya çıkar.
  • Direkt radyolojik grafilerde trokanter majorda hafif düzensizlik veya bursanın peritrokanterik kalsifikasyonları görülebilir.
  • Bacak boyu kısalığı olanlarda, uzun olan bacak tarafında trokanterik bursit gelişir.

Olekranon bursiti:

  • Olekronun bursası yüzeyel ve derin olmak üzere ikiye ayrılır.
  • Akut, kronik, enfeksiyöz olabilir.
  • Muayenede hassasiyet ve gerginlik mevcuttur.
  • İlk 72 saatte buz uygulanır, gerekirse aspire edilir.
  • Enfeksiyöz bursitte etken stafilakok aerousdur ve tedavisinde antibiyotik kullanılır.

Pes anserinus bursiti:

  • Pes anserinus (kaz ayağı), sartorius,grasilis ve semitendinosus adelelerini proksimal tibianın anteromedial yüzündeki tendinoz sonlanmasıdır.
  • Bursa üzerinde krepitasyon, ağrı ve şişlik vardır.
  • İç yan bağ zedelenmesi ve medial osteoartroz ile karışabilir.

Prepatellar bursit:

  • Patellanın distal yarısının ön kısmında bulunur.
  • Patellanın üzerinde eritem, ısı artışı ve krepitasyon vardır.
  • Diz ekleminde fleksiyon kısıtlanabilir.